Đồ chơi xếp hình có thể có thể tăng cường kỹ năng STEM của con bạn?

Tại sao chơi khối lắp ghép là một đặt cược tốt cho sự phát triển nhận thức của trẻ?
Bài viết của Tiến sỹ GWEN DEWAR, nhà sáng lập website Khoa học làm cha mẹ (https://www.parentingscience.com)

Đồ chơi lắp ghép như Lego, Lepin... mang đến cho trẻ em những cơ hội thú vị để mày mò và sáng tạo.

Những trò chơi này có lợi cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Đồ chơi hình khối có thể thúc đẩy một loạt các khả năng, bao gồm các kỹ năng vận động, kỹ năng không gian, kỹ năng ngôn ngữ và kỹ năng giải quyết các vấn đề khác biệt.
Không phải tất cả trò chơi đều mang tính tự do. Đồ chơi lắp ghép mang lại niềm vui khác biệt, nó có thể giúp trẻ phát triển một dạng trí thông minh phi ngôn ngữ rất quan trọng để đạt được thành tích trong nhiều lĩnh vực STEM: Khả năng hình dung các vật thể ba chiều, khả năng tưởng tượng và kiểm soát thông tin về không gian.
Loại trò chơi này được gọi là chơi khối lắp ghép hay khối có cấu trúc (structured block). Trẻ em cố gắng tạo ra mọi vật, công trình... bằng cách tham khảo một mô hình hoặc bản thiết kế.
Trẻ em phải phân tích những gì chúng thấy, cảm nhận các bộ phận tạo nên tổng thể và tìm ra cách các bộ phận liên quan đến nhau. Để thực sự thành công, chúng cũng có thể cần phải suy nghĩ một cách định lượng - đếm. Chúng còn phải tưởng tượng được một vật sẽ trông như thế nào từ một góc khác. Ví dụ, trẻ em sẽ thấy dễ dàng hơn nếu chúng có thể tưởng tượng trong đầu việc xoay một hình khối.
Để xem những nhiệm vụ này có thể khó đến mức nào, giả sử chúng tôi đưa cho một cô bé một số viên gạch Lego và yêu cầu cô bé tái tạo mẫu thiết kế này:
Có vẻ đơn giản, nhưng hãy xem xét những gì cô ấy cần phải làm:
- Cô bé phải chọn ba loại gạch - một loại có 4 mấu (pips), một loại có 8 mấu và loại thứ ba có 12 mấu.
- Cô bé phải gắn viên gạch ngắn nhất để nó khớp và khí hoàn toàn với đầu của viên gạch dài nhất.
- Cô bé phải gắn viên gạch cỡ trung bình vào đầu kia của viên gạch dài nhất, nhưng phải để 2 mấu ngoài của nó nằm ngoài rìa (không nằm trên viên dài nhất).
Khi Brian Verdine và các đồng nghiệp (vào năm 2013) đã thử nghiệm hơn 100 đứa trẻ ba tuổi với một mô hình như thế này, chỉ 40% trẻ làm được mẫu thiết kế.
    Đối với các mẫu khác phức tạp hơn, tỷ lệ hoàn thành dưới 10%.
    Mẫu dưới đây không thể thực hiện được bởi bất kỳ đứa trẻ nào:
    Tại sao vậy? Bộ não của trẻ ba tuổi kiểm soát ít kiểm soát việc thực hành và có ít khả năng ghi nhớ để làm việc. Điều này có nghĩa là trẻ khó theo dõi một số điều khác nhau cùng một lúc.
    Trong thí nghiệm của Verdine, trẻ em đã mắc nhiều lỗi hơn trên các thiết kế kết hợp số lượng gạch nhiều hơn. Chúng cũng mắc nhiều lỗi hơn khi thiết kế yêu cầu gạch định vị theo nhiều hướng.
    Ngoài ra, nhiều trẻ dường như không nhận ra tầm quan trọng của việc đếm các mấu để tìm hiểu xem các viên gạch có được xếp đúng cách hay không. Điều này có thể phản ánh thực tế rằng trẻ mẫu giáo gặp khó khăn khi nghĩ về một đồ vật theo nhiều cách - ví dụ, nghĩ về một viên gạch vừa là một đơn vị lắp ghép vừa là thứ có thể được chia thành nhiều đơn vị nhỏ hơn.
    Vì vậy, hầu như không ngạc nhiên khi trẻ nhỏ không thực hiện được các nhiệm vụ này như người lớn làm. Bộ não của chúng vẫn đang phát triển.
    Nhưng hiệu suất không chỉ là một câu hỏi về tuổi tác. Nó cũng phụ thuộc vào kinh nghiệm.
    Một loạt các bằng chứng chỉ ra rằng các kỹ năng không gian như vậy có thể được cải thiện thông qua chơi.

    Chẳng hạn, trong các nghiên cứu bằng quan sát, những đứa trẻ dành nhiều thời gian rảnh để chơi với các câu đố (puzzles) hoặc khối lắp ghép đạt được điểm cao hơn trong các bài kiểm tra về khả năng không gian.
    Một nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng con trai vượt trội so với con gái trong các việc có tính không gian, nhưng chỉ ở trẻ em từ các gia đình trung lưu vào giàu có. Trong số những đứa trẻ từ nhà thu nhập thấp - nơi cơ hội về trò chơi lắp ghép bị hạn chế nhiều hơn - các nhà nghiên cứu quan sát không có sự khác biệt giới tính. Các nhà tâm lý học suy đoán rằng những cậu bé trong các gia đình có thu nhập cao gặt hái được lợi ích từ hai lợi thế môi trường:
    - Được tiếp cận nhiều hơn với đồ chơi lắp ghép đắt tiền.
    - Được khuyến khích nhiều hơn để chơi với các đồ chơi như vậy.
    Hỏi kỹ sư
    Ngoài ra còn có bằng chứng chứng thực của các nhà khoa học và kỹ sư trưởng thành. Các kỹ sư thường nói rằng đồ chơi lắp ghép đã truyền cảm hứng cho sự nghiệp của họ.
     
    "Lego là một sự tiếp cận tốt để truyền đạt ý tưởng với các đối tượng vật lý", Tiffany Tseng, một kỹ sư của MIT Media Lab lưu ý. "Đặt mọi thứ lại với nhau và tách rời chúng khiến tôi quan tâm đến cách mọi thứ hoạt động. Từ khi tôi còn là sinh viên, tôi biết tôi muốn trở thành một kỹ sư. "
    Với tất cả các ẩn dụ về gạch Lego được sử dụng trong nghiên cứu khoa học - về các chủ đề từ hạt nano đến sinh học tổng hợp, có vẻ như đồ chơi lắp ghép cũng đã truyền cảm hứng cho mọi người trong nhiều lĩnh vực khác.
    Trên thực tế, niềm vui từ việc lắp ghép đồ vật dường như có mối liên hệ mật thiết với thành công trong cuộc sống.
    Trong một cuộc khảo sát ở Mỹ về những sinh viên tốt nghiệp đại học đạt thành tích cao, những người trưởng thành có bằng cấp trong các lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) "có khả năng cao hơn nhiều so với người Mỹ trung bình" trong việc có những trải nghiệm sâu rộng với các nghề thủ công và thực hành, bao gồm công việc với đồ gỗ, cơ khí và điện tử. Những nghiên cứu cá nhân cũng chỉ ra việc tham gia suốt đời trong các hoạt động đó thường sẽ có nhiều khả năng có các phát minh mang lại bằng sáng chế.
    Nhưng những mối tương quan không chứng minh được mối quan hệ nhân quả. Trẻ em có kỹ năng không gian mạnh có lẽ bị thu hút nhiều hơn bởi đồ chơi và trò tiêu khiển liên quan đến lắp ghép, phân tích và bản thiết kế. Điều đó không có nghĩa là chơi khối có cấu trúc làm nên sự cải thiện trí tuệ. Những gì cần thiết là bằng chứng thực nghiệm, và những bằng chứng như vậy vẫn đang được tích lũy.

    Thí nghiệm: Cải thiện kỹ năng không gian thông qua chơi lắp ghép.
    Trong một nghiên cứu quét (scan) não bộ, Sharlene Newman và các đồng nghiệp (năm 2016) đã yêu cầu trẻ em 8 tuổi thực hiện một hoạt động xoay đồ vật bằng cách tưởng tượng.
    Những đứa trẻ phải nhìn vào các chữ cái trong bảng chữ cái và xác định xem chúng có bị lật úp hay chỉ xoay.
    Khi những đứa trẻ thực hiện nhiệm vụ, tốc độ và độ chính xác của chúng đã được ghi lại. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu đã đo hoạt động não của chúng bằng chụp cộng hưởng từ fMRI.
    Ban đầu, không có sự khác biệt giữa các nhóm. Những đứa trẻ đã được kết hợp cẩn thận về giới tính, tuổi tác, điểm kiểm tra toán học, trình độ học vấn của cha mẹ và số lần chơi trò chơi mang tính không gian trước đó.
    Nhưng sau đó các nhà nghiên cứu chia trẻ em thành các nhóm. Một số trẻ em được chỉ định tham gia vào một loạt các lượt chơi khối xếp hình (sử dụng loại Blocks Rock STEM Building Blocks Educational Game). Những đứa trẻ khác được chỉ định chơi trò chơi ô chữ (Scrabble).
    Chỉ sau năm lần, những lượt chơi 30 phút trải đều trong khoảng thời gian khoảng 12 ngày,  các nhà nghiên cứu đã kiểm tra lại khả năng xoay chuyển bằng cách tưởng tượng của các em. Và thứ gì đó đã thay đổi.
    Những đứa trẻ trong nhóm chơi khối xếp hình cho thống kê về sự cải thiện đáng kể tốc độ và độ chính xác.

    Hơn nữa, quét não của chúng cho thấy hoạt động gia tăng trong các lĩnh vực liên quan đến xử lý không gian - một mô hình phù hợp với khả năng những đứa trẻ này đang học cách giải quyết vấn đề xoay chuyển tưởng tượng theo một cách mới.
    Hãy nhớ rằng, đây là một thử nghiệm nhỏ, chỉ có 14 đứa trẻ trong mỗi nhóm.
    Nhưng kết quả lại đồng nhất với kết quả của một nghiên cứu trước đó (của Casey và cộng sự 2008), nơi các học sinh mẫu giáo được chỉ định xây dựng một số cấu trúc nhất định - như những bức tường có chiều cao xác định - với các khối. Những đứa trẻ tham gia vào các hoạt động xây dựng đã cho thấy sự gia tăng về khả năng không gian sau đó, được đo bằng điểm số của chúng trên phần không gian của bài kiểm tra IQ (WISC-IV).
    Gần đây hơn, các nhà nghiên cứu đã chỉ định 70 đứa trẻ (từ 8-10 tuổi) thực hiện một số hoạt động không gian trong lớp học, bao gồm một số nhiệm vụ lắp ghép.
    Trước và sau can thiệp, khả năng không gian của trẻ em đã được kiểm tra theo hai cách. Sau đó, hiệu suất của họ được so sánh với 70 trẻ em trong một nhóm kiểm soát.
    Những đứa trẻ được chỉ định chơi trò chơi mang tính không gian cho thấy không có sự cải thiện đặc biệt nào về khả năng xoay chuyển tưởng tượng.
    Nhưng các em đã vượt trội so với nhóm kiểm soát trong bài kiểm tra không gian thứ hai - một người yêu cầu trẻ em tưởng tượng mình di chuyển xung quanh một vật thể và nhìn thấy nó từ các góc độ khác nhau (Vander Heyden và cộng sự, năm 2017).
    Mọi việc đã xong?
    Chưa. Chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn - các nghiên cứu ngẫu nhiên, có kiểm soát - để thiết lập quan hệ nhân quả.
    Nhưng trong thời gian đó, có lý do chính đáng để nghĩ rằng chơi khối lắp ghép có lợi ích trí tuệ:
    - Dựa trên những gì chúng ta biết về tâm trí, điều hợp lý là các mô hình sao chép sẽ cải thiện khả năng phân tích các mối quan hệ không gian của trẻ. Chúng ta trau dồi kỹ năng thông qua thực hành.
    - Các nghiên cứu tương quan cho thấy mối liên hệ giữa chơi xếp hình, kỹ năng không gian và thành tích STEM.
    - Các thí nghiệm ủng hộ ý tưởng rằng chơi khối lắp ghép dẫn đến sự cải thiện về khả năng không gian.
    Đây chỉ là một phần của câu chuyện.
      Có bằng chứng cho thấy các khối đồ chơi có thể thúc đẩy phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giải quyết vấn đề và sự hợp tác.
      Chơi lắp ghép rất thú vị, các nguyên liệu để xây dựng (khối gỗ, hộp carton được tái sử dụng, gạch Lego, xếp hình Lepin...) rất linh hoạt. Trẻ em có thể tự do tạo ra bất cứ thứ gì chúng tưởng tượng, và khi chúng lớn lên chúng có thể sử dụng cùng một vật liệu xây dựng, trải qua từng năm.
      Vì vậy, nếu bạn sẽ chi tiền cho đồ chơi, đồ chơi lắp ghép là một khoản đầu tư tốt. Nếu bạn có con nhỏ, hãy dành thời gian chơi bên cạnh chúng, và bắt chuyện với nhau về các dự án của chúng. Sử dụng ngôn ngữ không gian khi bạn xem xét cùng nhau cách định hướng các mảnh ghép của bạn. Các nghiên cứu cho thấy rằng trẻ em học hỏi việc sử dụng ngôn ngữ của chúng ta và điều này có thể giúp chúng phát triển các kỹ năng về không gian (Borriello và cộng sự, năm 2017).
      (Bài gốc: Can Lego bricks and other construction toys boost your child's STEM skills? của tác giả GWEN DEWAR. Cấn Đình Việt dịch tiếng Việt và bổ sung ảnh minh họa, 28/12/2018)

      10 điều dạy con về bản đồ và quả địa cầu

      Bản đồ và quả địa cầu thu hút trẻ em một cách tự nhiên, ở tính mạo hiểm của trẻ, về cướp biển, các cuộc thám hiểm. Bạn có thể dạy con về những bản đồ và quả địa cầu đơn giản ngay khi con còn rất nhỏ. Mặc dù trẻ không thể nhớ được mọi sự kiện, cũng như không hiểu được đầy đủ về vĩ độ và kinh độ, chúng vẫn tích lũy được kiến thức và sẽ làm dày sự hiểu biết của mình khi con dần lớn lên.

      10 điều bạn có thể dạy con về bản đồ và quả địa cầu:
      (Bài viết của tác giả Robyn Good trên touristmeetstraveler.com)
      1.    Sự khác biệt giữa bản đồ và quả địa cầu: Giải thích với con một cách đơn giản rằng bản đồ là hình vẽ trên mặt phẳng của trái đất, còn quả địa cầu mô tả hình dạng thật của trái đất.
      2.    Đất liền và biển: Một trong những điều đơn giản nhất để dạy về bản đồ, ngay cả với 1 đứa trẻ rất nhỏ cũng có thể hiểu được, là sự khác biệt giữa đất liền và biển trên quả địa cầu hay bản đồ. Phân biệt màu nâu và màu xanh lá cây để biểu hiện đất liền và màu xanh nước biển để mô tả mặt nước.

      3.    Kinh tuyến và vĩ tuyến: Kinh tuyến chỉ ra tây và đông, hay bên trái và phải trên bản đồ. Vĩ tuyến chỉ ra bắc và nam, hay phía trên và phía dưới. Chỉ cho con thấy đường xích đạo ở vị trí vĩ độ 0°, chia trái đất thành hai cầu bắc và bán cầu nam. Kinh tuyến gốc ở vị trí kinh độ 0°. Sử dụng 2 vị trí này trên bản đồ giúp bạn tìm được vị trí chính xác của bất cứ điểm nào trên thế giới.
      4.    Các châu lục: Phân biệt 7 châu lục là cách cơ bản nhất để xác định các khu vực khác nhau của trái đất. Có một cách tốt để củng cố trí nhớ của con khi xác định mỗi địa danh là gắn chúng với động vật hoặc cái gì đó tương tự. Ví dụ: “Đây là Trung Quốc, nơi gấu trúc đến từ đó”, “Bắc Mỹ là nơi chúng ta đang sống”.
      5.    Vị trí nơi con đang đứng: Cho con thấy nơi con đang sống, những thông tin chi tiết hơn cả thông tin châu lục, quốc gia, bang. Thậm chí nếu bản đồ đủ chi tiết, hãy chỉ cho chúng cả thành phố hoặc vùng.
      6.    Các phương hướng chính: Đông, Tây, Nam và Bắc. Chứng tỏ chúng liên quan đến các địa điểm trên quả địa cầu hoặc bản đồ. Chỉ ra các hướng như Bắc của xích đạo, Bắc và Nam Mỹ. Khi con đã hiểu cơ bản về các phương hướng, bạn có thể yêu cầu chúng xác định “Tây Âu ở đâu?” hoặc “Châu lục ở cực Nam là châu lục nào?”
      7.    Các đại dương: Dạy con về 5 đại dương trên thế giới là một cách tuyệt vời để mở rộng hiểu biết của chúng về bản đồ. Đó là: Ấn Độ dương, Thái Bình dương, Đại Tây dương, Bắc băng dương, Nam đại dương. Hãy bắt đầu với đại dương ở gần vị trí của bạn nhất. Khiến cho nó liên quan tới trẻ nếu con đã đến bãi biển nào thuộc đại dương đó: “Con có nhớ bãi biển chúng ta đã đi nghỉ hè năm ngoái? Đó là 1 phần của đại dương …”
      8.    Chỉ dẫn: Các biểu tượng sẽ giúp chỉ ra các địa danh khác nhau trên bản đồ. Các biểu tượng khác nhau được dùng tùy thuộc vào đó là bản đồ thế giới hay bản đồ thành phố. Nó có thể giúp xác định các dãy núi hoặc đường tàu hỏa. Xác định các chỉ dẫn trên bản đồ và sau đó cùng với con bạn tìm kiếm mỗi điểm tương ứng trên bản đồ.
      9.    Các loại bản đồ: Khi bạn có nhiều loại bản đồ và quả địa cầu khác nhau, hoặc khi bạn đi thăm thư viện, hãy chỉ cho con bạn thấy rằng có nhiều loại bản khác nhau về thế giới, hoặc 1 quốc gia, thậm chí 1 thành phố cụ thể. Một số có thể là bản đồ khí hậu, số khác là bản đồ địa hình hoặc hành chính. Các bộ Atlas chứa nhiều bản đồ khác nhau về các loại thông tin khác nhau.
      10. Tỷ lệ: Cho thấy khoảng cách trên bản đồ là kích thước nhỏ, hoàn toàn khác với bản đồ thật khi bạn đi du lịch: 1cm có thể biểu hiện 1km hoặc 10km.
      Làm cho con bạn 1 bản đồ ở sân nhà bạn, ở khu vui chơi hoặc ở công viên. Giúp con ý tưởng về việc hiển thị gì trên bản đồ, ví dụ các thắng cảnh lớn, các vùng biển, vv. Sau khi con bạn đã khám phá được 1 phần, chúng sẽ muốn tự làm bản đồ của chúng. Hãy khuyến khích nỗ lực của con, cùng với giấy và bút chì màu. Đó là một cách tuyệt vời để học về phương hướng, tỷ lệ cũng như kỹ năng vận động tốt.

      9 bài học của anh Lý Quí Trung về “Con đường thành công”

      Lý Quí Trung là doanh nhân đã sáng lập chuỗi nhà hàng Phở 24. Tôi đã đọc 2 cuốn sách của anh về nhượng quyền thương hiệu và kinh doanh nhà hàng, đúc kết các bài học từ kinh nghiệm thực tế của anh. Tôi học được nhiều thứ trong 2 cuốn sách đó và đã áp dụng trong công việc của Bóng Bay. Quan sát con người doanh nhân của anh, tôi cũng tham khảo được nhiều về cách anh cân bằng suy nghĩ và cuộc sống để theo đuổi các mục tiêu kinh doanh của mình.
      Đây là tóm lược buổi chia sẻ của anh Lý Quí Trung tại Đường sách TP HCM ngày 27/1/2018. Bài tóm lược này tôi copy từ Facebook của bạn Trương Hồng Hà, là tác giả bài này. Link bài viết gốc có ở cuối bài này. Tôi có sửa 1 vài lỗi chính tả và ngắt 1 vài câu cho rõ ý của bạn Hà, tuy nhiên chỉ là 1 vài mục rất nhỏ và tôi tin không ảnh hưởng gì đến bài viết của bạn. Cảm ơn bạn Hà đã đồng ý khi tôi hỏi xin bạn đăng lại bài này lên blog của mình!
      (Bắt đầu bài của bạn Trương Hồng Hà)
      Trong một ngày hết sức đặc biệt đối với Việt Nam, đó là trận chung kết U23 Châu Á sẽ diễn ra chiều nay vào lúc 15h, sáng nay hội thảo diễn ra với không khí hết sức náo nhiệt, ai cũng đang háo hức cho trận đấu chiều nay. Hoà trong không khí ấy, hội thảo do Group Quản trị và khởi nghiệp diễn ra vào buổi sang, thu hút khá đông các bạn trẻ, doanh chủ tham gia. Điều thú vị, theo chia sẻ của anh Lý Quý Trung, đây là một trong những lần hiếm hoi anh về VN chia sẻ với một sự tham gia đông đảo của cộng đồng khởi nghiệp sau 5 năm anh nhượng lại thương hiệu Phở 24 và sang Úc để định cư cùng gia đình.
      Buổi chia sẻ diễn ra trong không khí hết sức thân tình và cởi mở. Nhìn vẻ ngoài và khí chất, ít ai đoán được người đàn ông này cũng đã ngoài 50. Thế nhưng tinh thần vẫn hào sảng, những chia sẻ của anh vẫn rất đầy máu lửa. Tựu trung lại, anh mang đến cho những bạn trẻ tham gia hôm nay nhiều bài học giá trị được đút kết từ thực tế của những gì mà anh đã và đang trải nghiệm.
      Anh Trung cho biết, lần gần nhất anh chia sẻ trước cồng đồng với một số lượng đông đảo và nói về Phở 24 chính là cách đây 7 năm trước tại một Hội nghị đỉnh cao trong lĩnh vực F&B của thế giới. Ngày ấy có quá nhiều thương hiệu lớn trong ngành hội tụ về đây. Và anh với Phở 24 cũng là một đại diện. Choáng ngợp trước những anh cả trong ngành, trong phút chốc, suy nghĩ thoáng qua trong anh là một chút lo lắng và rồi anh sợ mình phải khớp khi đứng trên sân khấu. Bởi lẽ Phở 24 lúc bấy giờ dù đã đạt được một số thành quả nhất định, nhưng so với các anh cả khác thì còn quá nhỏ và là hạt cát trong ngành F&B và nhượng quyền thương hiệu.
      Theo anh chia sẻ: ở tại thời điểm Phở 24 ra đời với mô hình nhượng quyền thương hiệu thì chúng ta có quá nhiều điều chưa có nền tảng, cơ sở để phát triển. Bởi lẽ:
      • Công ty chúng ta còn quá nhỏ
      • Đất nước đang trong vận hội của nền kinh tế mới mở cửa thật sự và đang hội nhập mạnh mẽ
      • Ở nước mà chúng ta chưa có một chuỗi nhượng quyền nào để làm cơ sở, case study thực tế.
      • Ở nước mà ta chưa có cơ sở hạ tầng, hành lang pháp lý thật sự hỗ trợ cho ngành này.
      • Ở nước mà chưa có bất kỳ đơn vị tư vấn, hỗ trợ hay quỹ đầu tư cho F&B.
      Và có lẽ thời điểm đó, với sự chín muồi trong cơ hội đã dẫn đến sự ra đời của Phở 24 và là sự tiên phong trong việc xây dựng nền móng cho nhượng quyền thương hiệu F&B của VN. Hơn hết, Phở còn là tinh hoa là văn hoá của dân tộc. Với Phở: chúng ta có nước súp, có rau, có bò, có bánh phở và đầy đủ chất dinh dưỡng trong 1 tô Phở mang quốc hồn quốc tuý của dân tộc. Vậy tại sao chúng ta phải mặc cảm, tự ti? Đặt ra câu hỏi như thế để rồi chính anh Trung cũng đã lấy lại được sự tự tin của mình và anh đã có một bài chia sẻ hết sức đầy tự hào, chân thành và tự tiên để nói về Phở 24 trước cộng đồng tham dự ngày hôm ấy. Đến nỗi, những khách tham dự hôm anh đã phải thốt lên rằng: Phở 24 tuyệt vời quá, và anh Trung đã thật sự “still show (cướp diễn đàn”) của những thương hiệu khác tại hội nghị ngày hôm ấy. Để rồi, chính bài trình bày ấy qua cách dẫn chuyện của anh Trung, đã có bao khách tham dự đã quyết định ngay rằng họ sẽ đến VN và thưởng thức xem món Phở VN tuyệt vời ra sao.
      Với các dẫn chuyển nhẹ nhàng như thế, anh Trung đã dẫn chuyện đến những câu chuyện mà anh muốn chia sẻ ngày hôm nay thông qua các tip thú vị. Người tham dự với tư cách cá nhân xin rút ra vài điểm thú vị mà mình xem đây là những bài học đắt giá, xin mạn phép được chia sẻ lại với các anh chị thành viên trong Group.
      1. Bài học số 1: SỰ TỰ TIN MÃNH LIỆT CÓ THỂ GIÚP CHÚNG TA ĐỦ SỨC MẠNH, ĐỦ CAN ĐẢM ĐỂ ĐỨNG VỮNG Ở NƠI NHIỀU CẠNH TRANH TRONG CÔNG VIỆC VÀ CUỘC SỐNG
      Anh Trung dẫn dắt bằng chính câu chuyện về sự thành công của U23 Việt Nam trong mùa giải năm nay. Đó là một sự đặc biệt lạ thường trong đội tuyển U23 năm nay, bởi lẽ những cầu thủ năm nay, chưa chắc gì có được những tuyển thủ điêu luyện về trình độ cá nhân của lứa Công Vinh, Văn Quyến, thế nhưng điều gì đã làm nên sự khác lạ cho đội tuyển năm nay, với một điều mà chưa ai dám nghĩ đến là VN vào chung kết. Câu trả lời chính là SỰ TỰ TIN, các tuyển thủ chúng ta đã vượt qua được CHÍNH NỖI SỢ HÃI rằng chúng ta là một nước nhỏ, một nền bóng đá còn thấp. Và những gì chúng ta đã và đang chứng kiến là các cầu thủ đã mạnh mẽ trong từng đường bóng, đó là sự ăn miếng, trả miếng, là sự tự tin trong từng nét mặt, pha bóng dứt khoát. Và với LÒNG TỰ TIN đó, chúng ta đã có được chìa khoá cho những chiến thắng vang dội.
      Trong kinh doanh, nếu mỗi người Khởi Nghiệp chúng ta vượt qua ranh giới giữa TỰ TI và TỰ TIN thì đó sẽ là điểm mốc để có SỨC BẬT cho những mục tiêu đã được hoạch định.
      2. Bài học số 2: ĐỊNH NGHĨA LẠI XEM THẾ NÀO ĐƯỢC GỌI LÀ THÀNH CÔNG ĐÚNG NGHĨA?
      Có rất nhiều quan điểm về thành công, một khái niệm khá chung chung. Thế nhưng nếu ta chia nhỏ ra và đi sâu vào từng loại thành công thì có những dạng thành công mà chúng ta hay thường nhắc đến:
      - Tài chính: Thành công về mặt vật chất, tiền bạc.
      - Công việc: Thành công trong sự nghiệp và có một cơ ngơi, địa vị xã hội nhất định.
      Theo chia sẻ quan điểm cá nhân, anh Trung cho rằng: Thành công không chỉ là khi bạn đạt được các mục tiêu về Công việc, tài chính hay Gia đình; mà thành công còn là việc phải bao gồm thoả mãn những CÁI RIÊNG , những cái CÁ NHÂN HOÁ, NIỀM VUI CÁ NHÂN. Trong quá trình Khởi nghiệp với Phở 24, anh có một nguyên tắc mà bạn bè ai cũng lạ: Với anh, sau 7-8 tối là dành cho gia đình, một khoảng thời gian thật sự cho cá nhân, gia đình và không còn công việc, không còn những cuộc hẹn chen vào. Một ngày bạn đã có quá nhiều thời gian dành cho công việc và nhiều người đã bỏ quên mất gia đình của mình. Mải mê đi theo công việc, kinh doanh mà chúng ta quên mất người thân, những người yêu thương mình. Có người cho rằng, đối với họ làm việc là niềm vui và tìm thấy niềm vui trong công việc. Theo anh chia sẻ, đó không phải là thành công, nếu chơi là phải vui, mà vui mới chơi; vui trong công việc khác xa với việc có được niềm vui thật sự trong lúc chơi.
      3. Bài học số 3: GIỮ ĐƯỢC THĂNG BẰNG TRONG CUỘC SỐNG LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CỦA ĐỜI NGƯỜI.
      Thời điểm làm Business ở VN, anh có rất nhiều thứ cần phải xắn tay áo vào thực hiện mỗi ngày: Vận hành chuỗi Phở 24, mang nhượng quyền Break Talk và một số thương hiệu khác về VN, rồi các nhà hàng khác của gia đình. Giữa bao nhiêu thứ cần phải lo trong 1 ngày như thế, trong khi anh ấy cũng chỉ có 1 mà thôi. Cách như thế nào để có thể quán xuyến và hệ thống vẫn cứ vận hành trơn tru. Anh cho rằng, đó là lúc anh cần có SỰ ÍCH KỶ CÁ NHÂN cho riêng mình, đó là các sở thích giải trí: Vẽ tranh, đánh Golf, chơi nhạc…Với anh, sự ích kỷ đó chính là làm những cái mà mình cảm thấy vui thật sự, vì chỉ khi vui khi làm điều mình thích thì mới có thể giữ THĂNG BẰNG trong cuộc đời, để rồi từ đó anh có thể TÁI TẠO NĂNG LƯỢNG cho những công việc tiếp theo.
      Sự lựa chọn cách sống THĂNG BẰNG, biết buông cái cần buông và nắm cái cần giữ đúng lúc và đúng việc với anh đó là một sự thành công. Nếu như bạn mở 1 nhà hàng và mang hết tất cả người gia đình vào để quản lý vận hành thì chắc chắn nhà hàng sẽ tạo ra sự chặt chẽ, ít bị rủi ro thất thoát hơn việc bạn thuê một đội ngũ người ngoài vào làm thay mình và khi đó việc mất mát đi từ 10-20% chi phí và mức lợi nhuận là chuyện bình thường. Và đó chính là sự lựa chọn của cuộc đời bạn, Thành công nhất định của con người là SỰ LỰA CHỌN, anh Trung chia sẻ.
      4. Bài học số 4: CẦN BUÔNG BỎ NHIỀU THỨ VÀ RA QUYẾT ĐỊNH NGAY VÀO THỜI ĐIỂM CẦN THIẾT
      Anh chia sẻ vui rằng, chính bản thân lại là người rất giỏi trong việc đóng của các nhà hàng do chính ta mình gây dựng. Việc mở 1 nhà hàng hay 1 công ty sẽ rất dễ dàng, tuy nhiên đóng của hay giải thể thì lại vô cùng khó. Bởi lẽ khi đó, chúng ta sẽ sĩ diện mà cố gắng cầm cự và cái tôi quá lớn làm chúng ta không đủ dũng khí để khép lại cánh cửa đó. Làm thế nào để vượt qua nỗi sợ hãi, vượt qua sự mệt mỏi khi phải giải quyết những vấn đề sau khi đóng của hay kết thúc 1 business?
      Bạn sẽ rất “hại não”, anh ví von chia sẻ khi bạn đối mặt vấn đề này. Vượt qua điều đó, anh Trung bảo, sẽ rất nhẹ nhàng trong suy nghĩ. Anh đã từng gây dựng và mơ rất nhiều nhà hàng, nhưng cũng chính anh là người đóng cửa các nhà hàng ấy nếu như Business có vấn đề. Ngừng một cuộc chơi đúng là không dễ dàng chút nào. Cứ đeo bám, cứ tiếp tục, bạn và tôi sẽ đánh đổi và mất rất nhiều cái được gọi là CHI PHÍ CƠ HỘI cho sự trì hoãn đó. Người làm Business quan trọng nhất là làm sao để đủ dũng khí, đủ bản lĩnh để đóng cửa mô hình kinh doanh đã gây dựng thì đó cũng là một thành công.
      5. Bài học số 5: LÒNG MONG ĐỢI VÀ MỤC TIÊU KHI LÀM BUSINESS
      Khi sang định cư tại Úc, anh có mở 2 nhà hàng kinh doanh, hiện tại đã đóng của nhà hàng đầu tiên nhiều năm trước. Khi anh mở ra nhà hàng này, anh có nhiều mong đợi cần đạt được:
      + Muốn test mô hình kinh doanh chuỗi F&B mới, mong muốn học hỏi kinh nghiệm vận hành nhà hàng ở Úc.
      + Tự mua cho mình một vé để trở lại với công việc kinh doanh nhà hàng sau 3 năm qua Úc định cư mà vẫn chưa làm gì - để dành thời gian cho gia đình, con cái.
      Chi phí để vận hành một nhà hàng ở Úc là khá cao, với nhà hàng đầu tiên anh đã đầu tư vào 300,000 USD, với chi phí này có thể mở được nhiều nhà hàng tại VN.
      Khi nhà hàng đầu tiên đã đạt được lòng mong đợi, sự kỳ vọng rồi, cộng thêm nhiều các yếu tố khác nữa, khi đã hoàn thành sứ mạng thì anh đã quyết định dừng lại để đóng cửa. Ở đây chúng ta cần phân biệt thật rõ giữa hai khái niệm: “LÒNG MONG ĐỢI” và “MỤC TIÊU – GOAL”. Nếu khi làm Business Plan mà không rõ thì chắc chắc bạn sẽ tổn thương và tổn thất rất nhiều.
      6. Bài học số 6: QUYẾT ĐỊNH BÁN CÔNG TY VÀO THỜI ĐIỂM CHÍN MUỒI
      Khi khởi nghiệp thì thái độ, tâm lý kinh doanh tích cực là vô cùng quan trọng. Bạn phải đủ sự tỉnh táo trong những thời khắc được cho là định mệnh của đời mình. Mc Donald’s khi vào VN kinh doanh, họ phải chịu lỗ ít nhất từ 5 - 10 năm để tạo thị trường và đó là lỗ có kế hoạch. Chúng ta phải biết được rằng, đâu là những khoản lỗ theo kế hoạch, đâu là lỗ đột xuất. Cần cân nhắc những yếu tố đó, đồng thời lòng mong đợi của chúng ta chỉ nên đi đến 1/3 ngọn núi là vừa, còn tham vọng, mục tiêu thì lại là chinh phục đỉnh núi. Chỉ khi có những suy nghĩ ấy, bạn sẽ nhẹ nhàng, tách bạch là ổn. Nếu còn nhập nhằng, đó sẽ là bể khổ cho công việc kinh doanh. Xây dựng Business Plan cũng nên có Plan làm sao để bạn thoát ra chúng, không chỉ có việc nhảy vào.
      Trong chơi bài Poker có một thú vị là người chơi cần phải chờ con tẩy để xoay bài liên tục. Những ai vội vàng sẽ ra quyết định ngay và không chờ đợi được con tẩy xoay vòng để thắng. Người chơi Poker giỏi là người phải dám bỏ, dám chờ và dám chạy (xoay vòng) và trụ lại được trong sự kiên nhẫn cao độ, thì họ mới chiến thắng thật sự. Đã có những lúc, anh Trung ra hồ câu cả 1 năm trời mà chỉ câu được có 1 con cá. Quá trình chờ đợi, kiên nhẫn ấy chính là sự thú vị thăng hoa ra nhiều ý tưởng kinh doanh khác.
      Quyết định bán công ty chờ thời cơ, suy nghĩ về những ý tưởng chín muồi thì xác xuất thành công sẽ cao hơn. Tuy nhiên, cái quan trọng hơn, chính là làm sao để bạn có thể enjoy và thoải mái ngay trong quá trình chờ đợi ấy.
      7. Bài học số 7: TẤT CẢ NHỮNG Ý TƯỞNG KINH DOANH CẦN PHẢI ĐƯỢC GHI NHẬN LẠI
      Ý tưởng về sự ra đời của Phở 24 đã được anh hoạch định từ nhiều năm trong những trang giấy ở thời anh đi du học và làm khách sạn sau này. Và chính khoảnh khắc trao đổi cùng gia đình, và sự quyết định đã có thương hiệu Phở 24. Đó không phải chỉ là ý tưởng mông lung, hay một ý nghĩ thoáng qua, mà đó là cả một sự chuẩn bị trong thời gian dài. Do đó, bất kể điều gì xảy đến, bạn cũng nên ghi nhận lại, vì đó là cơ hội tương lai của bạn.
      8. Bài học số 8: TRONG CUỘC SỐNG CÀNG ÍT LỆ THUỘC NGƯỜI KHÁC HAY BẤT KỲ ĐIỀU GÌ CÀNG TỐT.
      Nghe anh chia sẻ có vẻ hơi mâu thuẫn, bởi chúng ta hiện đang lệ thuộc lẫn nhau theo sự phân công xã hội. Trong khởi nghiệp, bạn sẽ có rất nhiều sự lệ thuộc để có thể duy trì và tổn tại được: Nhân viên, đối tác, nhà cung ứng… Trong ngành nhà hàng, bạn sẽ lệ thuộc rất nhiều ở đầu bếp, thậm chí là rất lệ thuộc. Trong 1 business, nếu công việc kinh doanh của công ty chỉ lệ thuộc vào người điều hành, thì liệu rằng những nhà đầu tư có dám bỏ tiền vào? Bởi vì họ không biết rằng, nếu như người này rời công ty, thì công ty sẽ ra sao. Quản trị công ty nên là quản trị theo system (hệ thống) để vận hành thì mới tạo nên giá trị công ty, chứ không phải giá trị công ty là sự lệ thuộc vào 1 người hay một nhóm người quan trọng.
      Do đó, anh khuyên rằng, chúng ta nếu làm được gì thì làm, còn những cái nào cần phố hợp thì mới phối hợp, chứ đừng quá lệ thuộc vào ai đó.
      Một sự lệ thuộc khác cần được nhắc đến là tránh lệ thuộc quá vào ngân hàng. Vì sao lại thế? Trong khi vay mượn là cách để dung đòn bẩy tài chính và tăng trưởng công ty. Thế nhưng, ranh giới giữa 2 điều đó mỏng manh lắm, và chúng ta có đủ tỉnh táo khi ra quyết định? Trong kinh doanh cần phải giữ thăng bằng giữa vốn vay và vốn tự có, để chúng ta có thể đi thăng bằng như 1 nghệ sĩ biểu diễn xiếc đi trên dây. Cách đây nhiều năm, chính sự chia sẻ của anh Dũng (Lò Vôi) về việc anh ấy đã xoá nợ vay ngân hàng, chính là bài học đắt giá dành cho anh, và do đó anh cũng không phải vay nhiều trong quá trình xây dựng Phở 24. Vài năm sau đó, khi khủng hoảng ngành ngân hàng diễn ra, thì anh chiêm nghiệm rằng, chính những chia sẻ của anh Dũng là quá sắt đá và nếu để lệ thuộc quá nhiều vào ngân hàng, thì điều kinh khủng sẽ xảy đến.
      9. Bài học số 9: ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT LÀ MÌNH PHẢI BIẾT MÌNH MUỐN CÁI GÌ (THEO THIỀN SƯ THÍCH NHẤT HẠNH)
      Trong kinh doanh, mình phải nắm rõ điều này nhất, bởi sẽ có những lúc mình đang đứng ở ngã tư đường và không biết đâu thật sự là điều mình muốn. Sẻ chia thật lòng, anh Trung cho biết hiện tại mình đang ở trạng thái như thế, nhưng anh cảm thấy hết sức nhẹ nhàng. Có lúc anh muốn vận hành chuỗi nhà hàng theo mô hình mới, có lúc anh nghĩ mình sẽ lập công ty tư vấn, hay là dựng xây một quỹ đầu tư thiên thần. Nhưng anh lại nghĩ rằng, mình đã “GIÀ” rồi, và thật sự cái nhiệt để làm những điều đó sẽ không còn như ngày anh làm Phở 24. Có lẽ trong thời gian đến anh sẽ chọn việc làm 1 quỹ đầu tư trong mảng F&B và thật sự đó là điều anh yêu thích, điều anh mong muốn. Quan trọng là mình muốn thành công hay hạnh phúc, hay mình đang là nạn nhân của thành công. Hạnh phúc theo anh phải bao hàm cả thành công. Còn Sự nghiệp phải có gia đình mới có thành công và hạnh phúc thật sự.
      Trên đây là 9 bài học của anh Trung chia sẻ trong buổi Hội thảo hôm nay, với vài ý tóm lược lại, rất hy vọng sẽ bổ ích cho anh chị em trong cộng đồng Khởi nghiệp của Group Quản trị và Khởi nghiệp.
      Người tóm lược: TRƯƠNG HỒNG HÀ (NIỀM TIN)

      Thông tin bổ sung cho bài:
      1. FB anh Lý Quí Trung: https://www.facebook.com/lytrungmai
      2. Các cuốn sách của anh Lý Quí Trung bán trên Vinabook: https://www.vinabook.com/tac-gia/ly-qui-trung-i5085
      3. Bài viết của bạn Trương Hồng Hà trên Facebook: https://www.facebook.com/niemtincuocsong/posts/10212788304276708

      Trực tiếp trả lời khách hàng hay sử dụng tài liệu sản phẩm?

      Trong bán hàng, rất nhiều KH biết rất ít hoặc không biết gì về thứ hàng hóa mình định mua. Do đó trong quá trình mua bán, người mua sẽ hỏi rất nhiều câu hỏi về sản phẩm. Nguời bán sẽ phải trả lời, cung cấp đủ thông tin để thỏa mãn người mua, nếu họ muốn bán hàng cho người mua tiềm năng đó.
      Ảnh chả liên quan. Mã Pí Lèng, Hà Giang 1 năm nào đó.
      CUNG CẤP ĐỦ THÔNG TIN SẢN PHẨM CHO KHÁCH HÀNG là 1 việc không đơn giản đối với bất kỳ người bán nào.
      Có thể làm tài liệu in kèm sản phẩm, hạn chế là nếu KH chưa cầm nắm sản phẩm thì không tiếp cận được thông tin này.
      Có thể công bố thông tin sản phẩm ở quảng cáo, tờ rơi gửi tới KH.
      Thời hiện đại thì có website và các trang mạng XH để công bố thông tin sản phẩm để mọi người có thể tự vào tìm hiểu mà không cần liên lạc với người bán.
      TUY NHIÊN, cho dù đã làm đủ các điều đó, KH vẫn có 1 quyền tối thượng của họ để phủ định công sức của người bán, đó là QUYỀN KHÔNG THÍCH ĐỌC TRƯỚC. Kết quả là khi gặp nhau, người mua tiềm năng không có thông tin gì, và sẽ hỏi hỏi và hỏi người bán.
      Trong trường hợp đó, người bán hàng trực tiếp, là người đang TRAO ĐỔI TRỰC TIẾP với khách hàng (gặp nhau, điện thoại, email, chat...), sẽ đứng trước 1 số lựa chọn ứng xử với những người mua chỉ thích hỏi mà không đọc trước gì hết:
      1. Trả lời khách hàng đầy đủ, lần lượt, kiên nhẫn...cho tới khi KH thỏa mãn. Việc này đôi khi nhanh, nhưng đa số sẽ tốn nhiều thời gian, dẫn đến bên bán tốn nhiều nguồn lực (tiền) cho việc trả lời, bởi vì khi người bán trực tiếp trả lời thì họ không còn làm được bất cứ việc gì khác nữa, tức là lương của họ sẽ chỉ dành để trả lời khách hàng.
      2. Hướng dẫn KH tự tìm câu trả lời ở các nguồn khác, xin phép sẽ hỗ trợ thêm sau khi KH đã xem các nguồn kia và có nhu cầu hỏi tiếp. Đây là 1 lựa chọn ít tốn nguồn lực hơn, nhưng có thể làm khách hàng khó chịu. Không thể biết tỷ lệ KH quay lại mua hàng sau lựa chọn này là bao nhiêu %. Nếu lựa chọn cách này thì người bán thì đành phải hy vọng KH sẽ có đủ kiên nhẫn để tự tìm hiểu rồi sẽ quay lại mua hàng hoặc hỏi tiếp. Chắc chắn có khá nhiều KH sẽ NGAY LẬP TỨC BỎ ĐI để tìm người bán khác, vì thấy cách này là họ không chấp nhận.
      Tùy quan điểm bán hàng, giá trị hàng hóa, phương thức kinh doanh và chiến lược của mỗi người bán để họ chọn cách 1 hay cách 2. Chẳng có câu trả lời cố định nào cho tất cả người bán.
      Bongbay.vn trong đa số trường hợp chọn cách 2. Chúng tôi cố gắng để dần dần bổ sung mọi thông tin liên quan đến sản phẩm lên website bongbay.vn. Mọi khách hàng có thể tham khảo thông tin trước về sản phẩm mà chưa cần liên hệ với chúng tôi. Điều này giúp chúng tôi có thể tập trung thêm nguồn lực của mình cho các công việc khác trong quy trình bán hàng và phục vụ khách hàng.
      Link đính kèm đây là 1 số câu hỏi thường gặp liên quan đến bút máy học sinh mà khách hàng của Bongbay.vn hay hỏi chúng tôi. Tham khảo các thông tin này giúp khách hàng, các bậc cha mẹ, có thêm hiểu biết về sản phẩm bút máy học sinh các con đang học tiểu học sử dụng hàng ngày.
      (bài này là Post cũ từ FB)